Stotine hiljada ljudi okupile su se danas u Teheranu prvog dana višednevne sahrane pokojnog vrhovnog vođe Irana, ajatolaha Alija Hamneija, ubijenog u napadu SAD i Izraela, na samom početku njihovog rata s Iranom.
Okupljeni su u žalosti prolazili pored staklenog odra sa njegovim kovčegom prekrivenim državnom zastavom, uz povike kojima su pozivali na osvetu Izraelu i Sjedinjenim Američkim Državama.
Sahrana Hamneija, koji je Iranom vladao decenijama, a ubijen je u 86. godini u napadu iz vazduha 28. februara, u prvim trenucima izraelsko-američkog napada na Iran, mogla bi da ojača teokratski sistem zemlje i njenog novog vrhovnog vođu, njegovog sina, ajatolaha Modžtabu Hamneija.
To je posebno važno u trenutku kada Iran pokušava da svoju kontrolu nad Ormuskim moreuzom iskoristi kao polugu u pregovorima sa Sjedinjenim Američkim Državama o trajnom okončanju rata, a i dalje postoji bojazan da bi Izrael mogao ponovo da izvede napad.
Tokom ceremonije, glavni iranski pregovarač uputio je upozorenje Francuskoj i Ujedinjenom Kraljevstvu zbog njihovih izjava o mogućem pokretanju zajedničkih patrola u tom plovnom putu, uskom ulazu u Persijski zaliv kroz koji je u mirnodopsko vreme prolazila oko petine svetske nafte i prirodnog gasa.
Ljudi su plakali kada su videli Hamneijev kovčeg, zajedno sa kovčezima članova njegove porodice koji su poginuli u istom napadu.
„Naša reč je jedna! Osveta! Osveta“, uzvikivali su mnogi i nosili transparente i zastave, dok su bilbordi širom grada bili prekriveni Hamneijevim likom.
Na otvorenom prostoru u verskom kompleksu Velika Mosala postavljena je bina koja je podsećala na onu sa koje je Hamnei nekada držao govore. Na njoj se nalazila stolica slična onoj na kojoj je sedeo tokom svojih propovedi, zajedno sa mikrofonom na stalku i malim stolom pored. Iznad bine visi slika pokojnog vrhovnog vođe, ajatolaha Ruholaha Homeinija, koji je preminuo 1989. godine.
Volonteri prskaju okupljene vodom zbog velike vručine, a ima i štandova sa hranom i pićem. Muškarci i žene su odvojeni unutar Velike Mosale, na čijem ulazu su postavljeni detektori za metal. Policija naoružana automatskim puškama stoji u okolnim ulicama. Mnogi su ostali napolju, krijući se od vrućine u hladu drveća, a mnoge gradske ulice su zatvorene.
Sanduci članova njegove porodice su postavljeni ispod Hamneijevog, na kojem se nalazi crni turban koji prema verovanju označava da je bio direktni potomak proroka Muhameda. Među ubijenima je i supruga Modžtabe Hamneija, čije prisustvo na sahrani još nije potvrđeno. On je u napadu povređen i od tada se nije pojavljivao u javnosti osim što se obraćao nekoliko puta saopštenjima koja su čitana na državnoj televiziji.
„Došli smo na sahranu da pokažemo da smo svi posvećeni odbrani naše zemlje i vere“, rekao je Ali Kazemi, koji je doputovao iz severozapadnog grada Tabriza, udaljenog oko 530 kilometara od Teherana.
Al Džazira piše da se u Teheranu tokom sahrane očekuje više od 10 miliona ljudi, uključujući i brojne zvaničnike stranih zemalja.
Iran je za početak sahrane izabrao 4. jul, 250. godišnjicu osnivanja Sjedinjenih Američkih Država. Iako vlasti nisu komentarisale tajming, okupljeni u Teheranu su uzvikivali: „Smrt Americi“.
Taj slogan je u Iranu čest još od Islamske revolucije 1979. godine i zauzimanja američke ambasade i talačke krize. Takođe su skandirali: „Smrt Izraelu“.
Kovčeg sa telom Hamneija biće pronet kroz više gradova u Iranu i susednom Iraku. Vlasti su zbog žalosti zatvorile ulice, vazdušni prostor i obustavile svakodnevni život, a sahrana bi trebalo da se završi u četvrtak, kada će biti sahranjen u svetilištu Imama Reze u Mešhadu, gradu u kojem je rođen.
Vlasti nisu objavile procenu broja prisutnih na događaju danas. I drugi gradovi širom Irana održali su komemorativne skupove.
Za sutra je planirana molitva za pokojne u Velikoj Mosali. U ponedeljak će njegovo telo i tela članova njegove porodice biti nošeni kroz ulice Teherana, što bi moglo da privuče veliki broj ljudi.
