Deo naselja i grobovi koji su pronađeni pripadaju starčevačkoj kulturi koja predstavlja kulturnu grupu koja se razvijala na prostoru centralnog Balkana i Donje Panonije, a prethodi vinčanskoj kulturi i pripada srednjem, odnosno starijem neolitu, naveli su iz zavoda.
„Naselja se sastoje od ukopanih i poluukopanih zemunica, a svoje preminule sahranjivali su unutar naselja, a često i unutar stambenih objekata, što je očigledno slučaj i na arheološkom lokalitetu Novosel. Specifičnost ovog sahranjivanja jeste inhumacija – skeletno sahranjivanje u zgrčenom položaju na boku, odnosno u fetusnom položaju“, istakli su u saopštenju.
Na lokalitetu Novosel do sada su otkrivene grobne celine sa skeletnim ostacima tri individue, a na osnovu laboratorijskih analiza biće ustanovljena njihova starost.
„Starčevački grobovi otkriveni i istraženi na lokalitetu Novosel predstavljaju najjužnije do sada otkrivene i poznate grobove starčevačke kulture. Oni predstavljaju najstarije materijalne dokaze sahranjivanja u prošlosti Niša“, naveli su iz zavoda.
Istakli su da je dosadašnjim arheološkim istraživanjima konstatovano da je arheološki lokalitet Novosel višeslojan i da predstavlja naselje ne samo iz eneolitskog perioda, već i naselje sa grobovima iz srednjeg neolita, kao i nalaza iz antičkog perioda.
U zavodu su naveli da se arheološka iskopavanja na arheološkom lokalitetu Novosel sprovode na ukupnoj površini od oko 15.000 metara kvadratnih i u dužini od oko 500 metara na trasi železničke obilaznice oko Niša.
„Arheološka otkrića na trasi Železničke obilaznice oko Niša potvrđuju da se na prostoru Niša i njegove okoline život odvija u kontinuitetu bar poslednjih 8.000 godina, u različitim arheološkim i istorijskim razdobljima“, naveli su u zavodu.
Arheološka iskopavanja, dodali su, odvijaju se od oktobra 2025. godine gotovo neprekidno, pod otežanim vremenskim i terenskim uslovima, sa ciljem zaštite arheološkog nasleđa i omogućavanjem nastavka izgradnje železničke obilaznice oko Niša.
„Sa otkrićem rondela iz eneolitskog perioda na lokalitetu Orničje, a zatim eneolitskog naselja na lokalitetu Novosel i sada starčevačkog naselja sa grobovima – zaštitna arheološka iskopavanja na trasi Železničke obilaznice predstavljaju jedna od najznačajnijih zaštitnih arheoloških iskopavanja u Nišu poslednjih godina“, istakli su u zavodu.
