Na današnji dan 19. oktobra prisećamo se događaja koji su ostavili trag u istoriji Srbije. Ovaj datum povezuje razvoj obrazovanja i kulture, tragične događaje iz Drugog svetskog rata i avionsku nesreću na Avali 1964. godine, u kojoj su poginuli članovi sovjetske vojne delegacije i posada aviona.
Događaji
1932. – Počeo je rad Kolarčevog narodnog univerziteta
Kolarčev narodni univerzitet počeo je sa radom 19. oktobra 1932. godine kao deo zadužbine Ilije Milosavljevića Kolarca. Njegova ideja bila je da znanje i obrazovanje budu dostupni ljudima različitog uzrasta i društvenog položaja.
Ustanova je organizovala predavanja, kurseve i druge obrazovne programe, a vremenom je postala važno mesto kulturnog i naučnog života Beograda. Kolarčeva zadužbina i danas neguje muzičke, predavačke i izdavačke programe.
1941. – Stradanje civila u okolini Kragujevca
Tokom oktobra 1941. godine nemačke okupacione snage sprovodile su masovne odmazde nad civilnim stanovništvom u Srbiji. Dana 19. oktobra streljani su civili u selima u okolini Kragujevca, u okviru represalija koje su usledile nakon napada na nemačke vojnike.
Masovna streljanja nastavljena su narednih dana i u samom Kragujevcu, gde je počinjen jedan od najtežih ratnih zločina nad civilnim stanovništvom u okupiranoj Srbiji.
1964. – Avionska tragedija na Avali
Dana 19. oktobra 1964. godine sovjetski vojni avion „Iljušin Il-18“ srušio se na Avali dok je prevozio delegaciju Sovjetske armije u Beograd, gde je trebalo da učestvuje u obeležavanju dvadesete godišnjice oslobođenja Beograda.
U nesreći su poginula sva 33 putnika i člana posade. Među stradalima su bili maršal Sergej Birjuzov i general Vladimir Ždanov, koji su imali značajnu ulogu u istoriji sovjetsko-jugoslovenskih vojnih odnosa.
Na mestu tragedije kasnije je postavljeno spomen-obeležje.
Rođeni na današnji dan
1967. – Aleksandar Petrović, Aca Seltik
Muzičar i frontmen beogradske grupe Orthodox Celts, poznate po spajanju irske tradicionalne muzike i rok zvuka.
Preminuli na današnji dan
1960. – Svetomir Đukić
Srpski general i jedan od osnivača Srpskog olimpijskog kluba, preteče današnjeg Olimpijskog komiteta Srbije.
1996. – Radomir Stanić
Istoričar umetnosti i konzervator, stručnjak za zaštitu kulturnog nasleđa i nekadašnji direktor Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture.
1997. – Dušan Kostić
Književnik, pesnik i novinar. Radio je u listovima „Borba“ i „Književne novine“, kao i na Radio Beogradu, a bio je i član Srpske akademije nauka i umetnosti.
2004. – Ivan Dimić
Prevodilac i profesor Filološkog fakulteta u Beogradu, poznat po radu na unapređenju kulturne saradnje Srbije i Francuske.
